Nghị quyết 05 có hiệu lực: sàn tài sản mã hóa tại Việt Nam bắt buộc phải được cấp phép

Nghị quyết 05 quy định những gì

Nghị quyết 05 thiết lập cơ chế thí điểm có kiểm soát cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam trong vòng năm năm. Đây là lần đầu tiên hoạt động mua bán tài sản mã hóa có một khung pháp lý riêng, thay vì nằm trong vùng xám như nhiều năm trước đó.

Tinh thần của văn bản rất ngắn gọn: mọi sàn giao dịch phục vụ người dùng Việt Nam đều phải xin giấy phép, và người dùng chỉ nên giao dịch trên những sàn nằm trong danh sách được cấp phép. Toàn bộ phần còn lại của quy định là cách để bảo đảm hai điều đó.

Ba nghĩa vụ bắt buộc với sàn giao dịch

Nghị quyết 05 đặt ra ba nhóm nghĩa vụ mà mọi sàn muốn được cấp phép đều phải đáp ứng.

• Giấy phép và ký quỹ. Sàn phải có pháp nhân tại Việt Nam, đáp ứng yêu cầu vốn và duy trì khoản ký quỹ để xử lý rủi ro cho khách hàng.
• Tách bạch tài sản khách hàng. Tiền và tài sản mã hóa của người dùng phải tách khỏi tài sản của sàn, lưu ký tại đơn vị độc lập được chỉ định.
• Định danh và báo cáo. Sàn phải định danh khách hàng đầy đủ, lưu vết giao dịch và báo cáo định kỳ cho cơ quan quản lý.

Nghĩa vụ tách bạch tài sản là thay đổi lớn nhất. Trong các vụ sập sàn quốc tế nhiều năm qua, nguyên nhân gần như luôn giống nhau: sàn dùng tài sản của khách hàng cho mục đích riêng. Yêu cầu lưu ký độc lập chính là hàng rào chặn kịch bản đó lặp lại với người dùng Việt Nam.

Lộ trình chuyển tiếp sau khi Nghị quyết 05 có hiệu lực

Nghị quyết 05 không yêu cầu mọi thứ thay đổi trong một ngày. Văn bản dành một giai đoạn chuyển tiếp sáu tháng để thị trường kịp thích ứng.

1. Nộp hồ sơ. Sàn đang hoạt động phải nộp hồ sơ xin cấp phép trong thời hạn quy định.
2. Thẩm định. Cơ quan quản lý thẩm định năng lực vốn, hệ thống kỹ thuật, phương án lưu ký và quy trình định danh khách hàng.
3. Cấp phép có điều kiện. Sàn đạt yêu cầu được hoạt động kèm nghĩa vụ báo cáo và kiểm tra định kỳ.
4. Kết thúc chuyển tiếp. Sau sáu tháng, sàn không có giấy phép phải dừng phục vụ người dùng Việt Nam.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, giao dịch trên sàn chưa được cấp phép chưa bị coi là vi phạm. Nhưng khi giai đoạn này khép lại, rủi ro pháp lý và rủi ro mất tài sản sẽ dồn hết về phía người dùng, vì sàn không phép không chịu ràng buộc lưu ký nào.

Hiện trạng cấp phép của các sàn tại Việt Nam

Tính đến thời điểm hiện tại, chưa sàn nào hoàn tất quy trình. Bốn sàn nội địa gồm CAEX, TCEX, SCEX và VIXEX đã nộp hồ sơ và đang trong trạng thái chờ thẩm định. Nhóm sàn quốc tế lớn như Binance, Bybit và OKX vẫn chưa cấp phép tại Việt Nam.

Khác biệt thực tế nằm ở khâu tiền đồng. Các sàn nội địa cho nạp và rút VND trực tiếp qua ngân hàng, trong khi sàn quốc tế chỉ đi qua kênh P2P với rủi ro đối tác cao hơn hẳn. Khác biệt ấy đáng chú ý khi bạn dựng lại lịch sử dòng tiền: một bên để lại dấu vết ở sao kê ngân hàng, bên kia để lại dấu vết ở lệnh P2P.

Chúng tôi theo dõi liên tục và cập nhật trạng thái hồ sơ trong bài tiến độ cấp phép sàn tài sản mã hóa.

Người dùng cần làm gì ngay bây giờ

Không cần bán tháo hay rút toàn bộ tài sản. Việc hợp lý là chuẩn bị sớm để không bị động khi giai đoạn chuyển tiếp kết thúc.

• Hoàn tất định danh trên sàn bạn định gắn bó lâu dài, vì hạn mức rút phụ thuộc mức KYC.
• Kiểm tra tên miền chính thức mỗi lần đăng nhập. Website giả mạo sàn xin cấp phép đang xuất hiện nhiều.
• Chia nhỏ tài sản, không để toàn bộ trên một sàn duy nhất.
• Lưu lại lịch sử giao dịch để phục vụ kê khai thuế khi có hướng dẫn chính thức.

Người mới có thể bắt đầu từ hướng dẫn dựng hồ sơ trên Comfly, sau đó đọc thêm các văn bản liên quan trong mục pháp lý.

Câu hỏi thường gặp về Nghị quyết 05

Tôi đang giữ tài sản trên sàn quốc tế thì sao? Trong giai đoạn chuyển tiếp bạn vẫn truy cập bình thường. Nên bắt đầu chuyển dần phần tài sản giao dịch thường xuyên về sàn đã nộp hồ sơ cấp phép.

Nghị quyết 05 có đánh thuế giao dịch không? Văn bản không quy định trực tiếp mức thuế. Nghĩa vụ thuế sẽ theo hướng dẫn riêng của cơ quan thuế, nhưng lịch sử giao dịch nên được lưu từ bây giờ.

Ví tự quản có bị cấm không? Không. Nghị quyết 05 điều chỉnh hoạt động của sàn giao dịch, không cấm người dùng tự lưu giữ tài sản trong ví cá nhân.

Bạn có thể tra cứu văn bản gốc và các văn bản hướng dẫn trên cổng thông tin văn bản của Chính phủ.